किन्शासा, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ द काँगो / रँकवायर.एआय / – २०२५ मध्ये, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ द काँगोमध्ये एकूण २,६०,६४,१४३ मलेरिया संसर्गाची नोंद झाली. याच कालावधीत, या आजारामुळे २९,९३८ मृत्यू झाल्याचीही नोंद झाली. इतुरी प्रांतात एका मोहिमेच्या शुभारंभावेळी राष्ट्रीय मलेरिया नियंत्रण कार्यक्रमाचे उपसंचालक गाय एसेबे डेम्बो यांनी ही आकडेवारी दिली. डेम्बो यांनी यावर जोर दिला की, मलेरिया ही देशासमोरील प्रमुख सार्वजनिक आरोग्य समस्या आहे. ही अद्ययावत आकडेवारी आफ्रिकेतील सर्वाधिक प्रभावित प्रदेशांपैकी एक असलेल्या या देशातील आजाराचा मोठा भार अधोरेखित करते.
इतुरीमध्ये आरोग्य अधिकाऱ्यांनी मलेरिया प्रतिबंधक उपाययोजना तीव्र केल्यामुळे, राष्ट्रीय मलेरिया नियंत्रण कार्यक्रमाने ही आकडेवारी प्रसिद्ध केली. डेम्बो यांनी यावर जोर दिला की, नियंत्रण उपक्रम सुरूच राहिले पाहिजेत आणि ज्या उपाययोजनांनी आधीच सकारात्मक परिणाम दाखवले आहेत, त्या अधिक प्रभावी केल्या पाहिजेत. त्यांनी प्रत्येक आरोग्य क्षेत्राच्या विशिष्ट गरजांनुसार तयार केलेल्या विशेष दृष्टिकोनांचा अवलंब करण्याचे आवाहनही केले. इतुरी मोहिमेचा मुख्य भर मलेरिया प्रतिबंधक औषधांच्या मोठ्या प्रमाणावरील वितरणावर आहे. हा उपक्रम मलेरिया प्रतिबंध आणि उपचाराच्या व्यापक प्रयत्नांच्या संदर्भात सुरू करण्यात आला असून, हा कार्यक्रम संसर्गाचे प्रमाण, गंभीर प्रकरणे आणि मलेरिया-संबंधित मृत्यूदर कमी करण्याच्या उद्देशाने असलेल्या राष्ट्रीय धोरणांवर देखरेख करतो.
जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार , २०२४ मध्ये जगभरात अंदाजे २८.२ कोटी मलेरियाची प्रकरणे आणि ६,१०,००० मृत्यूंची नोंद झाली. त्या वर्षी आफ्रिकेत प्रकरणे आणि मृत्यू या दोन्हींपैकी सुमारे ९५% प्रकरणे नोंदवली गेली, या प्रदेशात सुमारे २६.५ कोटी प्रकरणे आणि ५,७९,००० मृत्यूंची नोंद झाली. आफ्रिकेतील मलेरियामुळे झालेल्या मृत्यूंपैकी ११.७% मृत्यू डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमध्ये झाले. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या आकडेवारीनुसार, या खंडात मलेरियामुळे होणाऱ्या मृत्यूंपैकी सुमारे तीन चतुर्थांश मृत्यू पाच वर्षांखालील मुलांचे आहेत. या आकडेवारीमुळे हा देश जगभरातील सर्वाधिक मलेरियाचा भार असलेल्या प्रदेशांपैकी एक ठरतो.
आफ्रिकेत मलेरियाचा गंभीर परिणाम कायम आहे
मलेरिया प्रामुख्याने संक्रमित मादी ॲनोफिलीस डासांच्या चाव्यामुळे पसरतो. त्याचा प्रादुर्भाव जास्त असूनही, तो प्रतिबंध करण्यायोग्य आणि उपचार करण्यायोग्य आहे. सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अनेकदा ताप, थंडी आणि डोकेदुखी यांचा समावेश असतो, परंतु गंभीर प्रकरणांमध्ये श्वास घेण्यास त्रास, झटके येणे, तीव्र थकवा आणि बेशुद्धी येऊ शकते. प्लास्मोडियम फाल्सीपेरम ही सर्वात प्राणघातक प्रजाती संपूर्ण आफ्रिकेत सर्वाधिक आढळते. प्रसार रोखण्यासाठी आणि गंभीर आजार टाळण्यासाठी आरोग्य अधिकाऱ्यांकडून मच्छरदाण्या, औषधे, तपासणी आणि उपचार यांसारख्या प्रतिबंधात्मक उपाययोजना केल्या जातात. त्वरित निदान होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण उपचार न केलेला फाल्सीपेरम मलेरिया वेगाने जीवघेण्या स्थितीत बदलू शकतो.
ऑक्टोबर २०२४ मध्ये, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोने आर२१ मलेरिया लसीचा आपल्या राष्ट्रीय लसीकरण कार्यक्रमात समावेश केला. ६,९३,५०० लसींचे डोस मिळाल्यानंतर काँगो सेंट्रल प्रांतात वितरणाचा प्रारंभिक टप्पा सुरू झाला. या टप्प्यात ३१ आरोग्य क्षेत्रांमधील १,७३,३७५ मुलांना लक्ष्य करण्यात आले. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) राष्ट्रीय आरोग्य अधिकारी आणि भागीदार संस्थांसोबत या उपक्रमाला पाठिंबा दिला. हा लसीकरण उपक्रम कीटकनाशक-प्रक्रिया केलेल्या जाळ्या, प्रतिबंधात्मक औषधे, निदान चाचणी आणि उपचार यांसारख्या विद्यमान प्रतिबंधात्मक उपायांना पूरक आहे. राष्ट्रीय अधिकाऱ्यांनी लहान मुलांना मलेरियापासून वाचवण्यासाठी एक अतिरिक्त साधन म्हणून या लसीची ओळख करून दिली.
लसीकरण प्रयत्नांमुळे मलेरिया नियंत्रण धोरणांना बळकटी मिळते.
देशाच्या २०२४-२०२८ च्या राष्ट्रीय धोरणात्मक योजनेत, उच्च-जोखीम असलेल्या लोकसंख्येमध्ये मलेरियाचा सामना करण्यासाठी अनेक उपाययोजना एकत्रित केल्या आहेत. यामध्ये नवीन कीटकनाशक-प्रक्रिया केलेल्या मच्छरदाण्यांचे विस्तारित वितरण आणि गर्भवती महिला व बालकांसाठी प्रतिबंधात्मक औषधोपचारांचा समावेश आहे. हंगामी मलेरियावरील रासायनिक प्रतिबंधासाठीचा एक प्रायोगिक कार्यक्रम देखील या योजनेचा भाग आहे. अतिरिक्त उपक्रमांमध्ये घरांमध्ये कीटकनाशकांची फवारणी, डासांच्या अळ्यांच्या अधिवासावर नियंत्रण, जलद निदान चाचणी आणि आर्टेमिसिनिन-आधारित उपचारांचा वापर यांचा समावेश आहे. ही योजना मलेरिया निगराणी आणि सामुदायिक सहभागावरही भर देते. या आजाराचा धोका असलेल्या ८०% व्यक्तींचे संरक्षण करणे हे त्याचे व्यापक उद्दिष्ट आहे.
डेम्बो यांनी जाहीर केलेली २०२५ सालची रुग्णसंख्या आणि मृत्यूची आकडेवारी राष्ट्रीय मलेरिया कार्यक्रमाच्या अहवालांमधून घेण्यात आली आहे. ही आकडेवारी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मॉडेलवर आधारित जागतिक अंदाजांपेक्षा वेगळी आहे, जे अंदाज सध्या २०२४ सालासाठी आहेत. ही नवीनतम राष्ट्रीय आकडेवारी या गोष्टीची पुष्टी करते की डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमध्ये मलेरियाचा लाखो लोकांवर परिणाम होत आहे. यावरील प्रतिसादात औषधोपचार, लसीकरण, डास नियंत्रण, प्रतिबंधात्मक उपचार आणि निदान सेवा यांचा समावेश आहे. इतुरी सामूहिक औषधोपचार मोहीम ही हस्तक्षेपाचा आणखी एक स्तर जोडते, कारण देश मलेरियाची रुग्णसंख्या आणि मृत्यू दोन्ही कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
'२०२५ मध्ये डीआरसीमधील मलेरियाच्या रुग्णांची संख्या २६ दशलक्षांपेक्षा जास्त, सार्वजनिक आरोग्याचे आव्हान कायम' ही बातमी सर्वप्रथम 'कुड्स टाइम्स: जेरुसलेम आणि पॅलेस्टाईन, संदर्भासह' यावर प्रसिद्ध झाली.