टोकियो / मेना न्यूझवायर / — येन प्रति डॉलर १६० या महत्त्वाच्या पातळीजवळ स्थिरावल्याने, शुक्रवारी डॉलर साप्ताहिक वाढीच्या दिशेने वाटचाल करत होता, ज्यामुळे चलन बाजारांचे लक्ष जपानवर केंद्रित राहिले. आशियाई आणि युरोपीय व्यवहारांमध्ये जपानी चलन प्रति डॉलर सुमारे १५९.९ वर व्यवहार करत होते. अलिकडच्या आठवड्यांत जपानने त्याला आधार देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात खर्च करूनही, ते सलग चौथ्या साप्ताहिक घसरणीच्या मार्गावर होते.
डॉलर निर्देशांक आठवड्याभरात सुमारे ०.४ टक्क्यांनी आणि महिन्याभरात सुमारे १.३ टक्क्यांनी वाढला. अमेरिकेतील वाढलेल्या उत्पन्नाने प्रमुख चलनांच्या तुलनेत डॉलरला आधार दिला. अमेरिकेच्या मजबूत आकडेवारीमुळे अमेरिका आणि जपान यांच्यातील व्याजदरांच्या फरकाकडेही लक्ष लागले होते. युरो आणि स्टर्लिंग मर्यादित कक्षेत राहिले, तर प्रमुख चलनांच्या व्यापारात येन मुख्य आकर्षण राहिला.
जपानच्या अर्थ मंत्रालयाने सांगितले की, त्यांनी २८ एप्रिल ते २७ मे या कालावधीत परकीय चलन व्यवहारांवर ११.७३४९ ट्रिलियन येन खर्च केले. हा देशाच्या इतिहासातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा मासिक चलन हस्तक्षेप ठरला. एप्रिलच्या अखेरीस प्रति डॉलर १६० च्या खाली घसरण झाल्यानंतर हे व्यवहार करण्यात आले. त्या कारवाईनंतर येन थोडक्यात मजबूत झाला, परंतु नंतर तो पुन्हा त्याच पातळीकडे परत आला.
येनवर दबाव परत येतो
मे महिन्यात जपानचा परकीय चलन साठा ७७.१ अब्ज डॉलरने घसरून १.३०६ ट्रिलियन डॉलरवर आला. मोठ्या चलन व्यवहारांनंतर ही घसरण झाली आणि त्यामुळे अधिकृत मदतीच्या प्रमाणाकडे लक्ष वेधले गेले. अर्थमंत्री सात्सुकी कातायामा म्हणाल्या की, चलनातील अवाजवी हालचालींना प्रतिसाद देण्यासाठी अधिकारी सज्ज आहेत. जपान सट्टेबाजीच्या व्यापारावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे, असेही त्या म्हणाल्या. येनच्या तीव्र घसरणीच्या पूर्वीच्या काळातही अधिकाऱ्यांनी अशाच प्रकारची भाषा वापरली होती.
जपानचे व्याजदर अमेरिकेच्या दरांपेक्षा खूपच कमी असल्याने येन कमजोर झाला आहे. बँक ऑफ जपानने आपल्या एप्रिलच्या बैठकीत अल्पकालीन धोरणात्मक दर ०.७५ टक्क्यांवर कायम ठेवला. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने आपल्या ताज्या धोरणात्मक बैठकीत आपली लक्ष्य श्रेणी ३.५० टक्के ते ३.७५ टक्के अशीच ठेवली. डॉलर-येन व्यवहारात ही तफावत एक प्रमुख घटक राहिली आहे.
डॉलरची वाढ कायम आहे
प्रति बॅरल ९० डॉलरच्या वर गेलेल्या तेलाच्या किमतींमुळे जपानच्या चलनावर दबाव वाढला, कारण तो देश आपल्या ऊर्जेचा मोठा भाग आयात करतो. ऊर्जेच्या आयातीवरील वाढीव खर्चामुळे जपानच्या व्यापार संतुलनावर आणि महागाईवर परिणाम होऊ शकतो. आखातातील तणावामुळे निर्माण झालेल्या बाजारातील तणावाच्या काळात तरल मालमत्तेच्या मागणीमुळे डॉलरलाही आधार मिळाला. शुक्रवारी नंतर जाहीर होणाऱ्या अमेरिकेच्या कामगारविषयक आकडेवारीवर गुंतवणूकदार लक्ष ठेवून असताना या घडामोडी घडल्या.
एप्रिलच्या अखेरीस येन शेवटचा प्रति डॉलर १६० च्या जवळपास पोहोचला होता, जेव्हा जपानने येन खरेदी करण्यासाठी आणि डॉलर विकण्यासाठी बाजारात प्रवेश केला होता. या आठवड्यात त्या पातळीवर परतल्यामुळे अधिकृत इशारे आणि राखीव निधीच्या आकडेवारीवर पुन्हा लक्ष केंद्रित झाले आहे. डॉलरच्या साप्ताहिक वाढीने प्रमुख चलनांमध्ये व्यापक पाठिंबा दर्शवला, तर येनच्या घसरणीमुळे जपान जागतिक परकीय चलन व्यापाराच्या केंद्रस्थानी राहिला.
येन १६० च्या पातळीजवळ पोहोचल्याने डॉलर साप्ताहिक वाढीच्या दिशेने वाटचाल करत आहे, ही बातमी सर्वप्रथम लुसेल मीडियावर प्रसिद्ध झाली.