मेना न्यूजवायर , बीजिंग : कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी या आठवड्यात चीनमध्ये पोहोचले आहेत. गेल्या काही वर्षांपासून तणावपूर्ण संबंधांनंतर द्विपक्षीय संबंध पुनर्संचयित करण्याच्या उद्देशाने हे दौरे ओटावा आंतरराष्ट्रीय आर्थिक आणि राजनैतिक संबंध विस्तृत करण्याचा प्रयत्न करीत आहे. जवळजवळ एका दशकात कॅनेडियन नेत्याचा हा पहिलाच चीन दौरा आहे आणि अशा वेळी येत आहे जेव्हा कॅनडा बदलत्या जागतिक परिस्थितीत त्यांच्या व्यापार संबंधांच्या रचनेचा आढावा घेत आहे.
दोन्ही सरकारांच्या निवेदनांनुसार, कार्नी यांच्या दौऱ्यात राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासह वरिष्ठ चिनी अधिकाऱ्यांच्या भेटींचा समावेश आहे. अजेंडा द्विपक्षीय व्यापार, गुंतवणूक, हवामान सहकार्य आणि लोकांमधील देवाणघेवाण यावर केंद्रित आहे. कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या भेटीमुळे दोन्ही देशांमधील मर्यादित सहभागानंतर उच्चस्तरीय संवाद पुन्हा सुरू झाल्याचे दिसून येते.
२०१८ पासून कॅनडा आणि चीनमध्ये तणाव आहे, जेव्हा कॅनडाच्या अधिकाऱ्यांनी अमेरिकेच्या विनंतीवरून चिनी टेलिकम्युनिकेशन कंपनी हुआवेई टेक्नॉलॉजीजच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याला ताब्यात घेतले. त्यानंतर चीनने दोन कॅनेडियन नागरिकांना ताब्यात घेतले, ज्यामुळे राजनैतिक संबंधांवर लक्षणीय परिणाम झाला. २०२१ मध्ये कॅनेडियन नागरिकांना सोडण्यात आले, परंतु त्यानंतरच्या काळात राजकीय आणि आर्थिक संबंध कमकुवत राहिले.
अमेरिकेनंतर चीन हा कॅनडाचा दुसरा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे, जो दरवर्षी अब्जावधी डॉलर्सचा दुतर्फा व्यापार करतो. कॅनडाची चीनला निर्यात कृषी उत्पादने, ऊर्जा-संबंधित वस्तू आणि औद्योगिक साहित्य यांचा समावेश आहे, तर चीनमधून आयात केलेल्या वस्तूंमध्ये उत्पादित वस्तू, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ग्राहक उत्पादने यांचा समावेश आहे. राजकीय संघर्ष असूनही व्यापार प्रवाह सुरूच आहे, जरी राजनैतिक वादाच्या आधीपेक्षा कमी पातळीवर आहे.
कॅनडा बाह्य व्यापार जोखमींशी असलेल्या आपल्या संपर्काचे मूल्यांकन करत असताना ही भेट होत आहे. कॅनडाच्या तीन चतुर्थांश पेक्षा जास्त निर्यात अमेरिकेसाठी केली जाते, ज्यामुळे देश त्याच्या दक्षिणेकडील शेजाऱ्यावर खूप अवलंबून आहे. स्टील, अॅल्युमिनियम आणि इतर क्षेत्रांवर परिणाम करणाऱ्या शुल्कांसह अलीकडील व्यापार वादांनी या एकाग्रतेचा आर्थिक परिणाम अधोरेखित केला आहे. कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी सार्वजनिकरित्या सांगितले आहे की निर्यात बाजारपेठांमध्ये विविधता आणणे हे दीर्घकालीन धोरणात्मक उद्दिष्ट आहे.
अलिकडच्या काळात दोन्ही बाजूंनी लादलेल्या व्यापारी उपाययोजनांमुळे ओटावा आणि बीजिंगमधील संबंधांना आकार मिळाला आहे. कॅनडाने देशांतर्गत धोरणात्मक चौकटींचा हवाला देत काही चिनी बनावटीच्या इलेक्ट्रिक वाहनांवर आणि स्टील उत्पादनांवर शुल्क लागू केले आहे, तर चीनने काही कॅनेडियन कृषी वस्तूंच्या आयातीवर निर्बंध घातले आहेत. हे उपाय अजूनही लागू आहेत आणि भेटीदरम्यान कोणत्याही सरकारने बदल जाहीर केलेले नाहीत.
कॅनडा आणि चीन यांनी वरिष्ठ पातळीवरील राजनैतिक संबंध पुन्हा सुरू केले
कार्नी यांच्या आगमनापूर्वी, संसदीय निवेदनांनुसार, दोन कॅनेडियन संसद सदस्यांनी तैवानचा दौरा नियोजित वेळेपूर्वीच संपवला. राजनैतिक संबंधांमध्ये अतिरेक टाळण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे कायदेकर्त्यांनी सांगितले. कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी पुन्हा सांगितले की तैवानवरील देशाची भूमिका अपरिवर्तित आणि दीर्घकालीन धोरणाशी सुसंगत आहे.
चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, या भेटीतून संबंध स्थिर करणे आणि शक्य असेल तिथे सहकार्य वाढवणे यातील सामायिक हितसंबंध प्रतिबिंबित होतात. बैठकीपूर्वी प्रसिद्ध झालेल्या निवेदनांमध्ये, चिनी अधिकाऱ्यांनी व्यापार, हवामान धोरण आणि बहुपक्षीय सहभाग हे चर्चेचे विषय म्हणून अधोरेखित केले. कॅनडाने यापूर्वी चीनसोबत संवादासाठी हवामान बदल आणि जागतिक आर्थिक स्थिरता हे विषय ओळखले आहेत.
कार्नी यांनी २०२५ मध्ये संघीय निवडणुकीनंतर पदभार स्वीकारला आणि त्यानंतर त्यांनी अनेक आंतरराष्ट्रीय दौरे केले आहेत. त्यांच्या सरकारने प्रमुख जागतिक अर्थव्यवस्थांशी संबंध जोडण्यावर आणि बहुपक्षीय व्यासपीठांमध्ये सहभाग घेण्यावर भर दिला आहे. चीन भेटीनंतर, कार्नी मध्य पूर्वेला जाणार आहेत आणि नंतर दावोसमधील जागतिक आर्थिक मंचाला उपस्थित राहणार आहेत, असे त्यांच्या कार्यालयाने सांगितले.
सुरुवातीच्या चर्चेत कोणतेही औपचारिक करार जाहीर झाले नाहीत.
अलिकडच्या काळात ज्या देशांशी संबंध ताणले गेले आहेत त्यांच्याशी संबंध सामान्य करण्याच्या प्रयत्नांसोबतच कॅनडाचा चीनशी संबंध आहे. कमी संपर्कानंतर २०२५ च्या अखेरीस ओटावाने भारतासोबत राजनैतिक संबंध पुनर्संचयित केले आणि व्यापार आणि सुरक्षा चौकटींद्वारे युरोपियन आणि इंडो-पॅसिफिक भागीदारांपर्यंत पोहोच वाढवली.
कॅनडा – चीन संबंध अजूनही निराकरण न झालेल्या वादांमुळे आणि वेगवेगळ्या धोरणात्मक भूमिकांमुळे परिभाषित होत असले तरी, ही भेट सर्वोच्च राजकीय पातळीवर थेट संवाद चॅनेल पुन्हा सुरू होण्याचे संकेत देते. दोन्ही बाजूंच्या अधिकाऱ्यांनी या बैठकींचे वर्णन प्रमुख व्यापारी भागीदारांमधील नियमित राजनैतिक सहभागाचा भाग म्हणून केले. भेटीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतेही संयुक्त करार किंवा औपचारिक घोषणा जाहीर करण्यात आल्या नाहीत. कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, येत्या काही दिवसांत चर्चा सुरू राहतील आणि योग्यतेनुसार अधिकृत चॅनेलद्वारे निकाल कळवण्यात येतील.
राजनैतिक आणि व्यापारी संबंध पुन्हा निर्माण करण्यासाठी कॅनडाच्या पंतप्रधानांची चीन भेट ही पोस्ट प्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रकाशित झाली.